In 1822 publiceerde Friedrich Mohs, een Oostenrijkse mineraloog, de hardheidsschaal die later bekend zou worden als de Mohs-hardheidsschaal. Deze schaal werd ontwikkeld op basis van praktische waarnemingen en eenvoudige maar doeltreffende krastesten, een methode die destijds veel werd toegepast in mijnen en bij de studie van mineralen. Door materialen langs elkaar te krassen, kon worden vastgesteld welk mineraal harder was dan het andere.

Op basis van deze observaties stelde Mohs een relatieve schaal op waarmee de hardheid van mineralen met elkaar vergeleken kon worden. De schaal is niet lineair, maar bedoeld als een praktische rangorde: een mineraal met een hogere waarde kan een mineraal met een lagere waarde krassen, maar niet andersom. Hierdoor werd het mogelijk om mineralen snel en betrouwbaar te identificeren, zowel in het veld als in laboratoriumomgevingen.

De Mohs-hardheidsschaal bestaat uit tien gesteenten en mineralen, gerangschikt van zacht naar hard. Elk mineraal in de reeks vertegenwoordigt een referentiepunt binnen de schaal en dient als vergelijking voor andere materialen. Deze indeling wordt tot op de dag van vandaag gebruikt in de geologie, mineralogie en materiaalwetenschap, mede vanwege de eenvoud en praktische toepasbaarheid.

De tien mineralen op de schaal vormen samen een fundamenteel hulpmiddel voor het begrijpen van materiaaleigenschappen en de manier waarop mineralen zich gedragen onder mechanische belasting.

Dit zijn ze;

Hardheid (Mohs) mineraal Voorbeelden van stenen Bewerkbaarheid / Toepassing
1.0 Talk Speksteen (licht – China)
Speksteen (zwart – Zimbabwe)
Speksteen – Brazilië
Geschikt om te snijden, raspen en voorzichtig te beitelen
2.0 Gips Speksteen (donker – China)
Speksteen (zwart – Zimbabwe)
Speksteen (zwart & zwart-groen – Brazilië)
Speksteen – Kenia
Rode zandsteen – Zimbabwe
Serpentijn – Zimbabwe
Cobalt
Albast (knollen en plakken)
Geschikt om te hakken, raspen en beperkt te snijden
3.0 Calciet / Kalksteen Opaal
Serpentijn – Zimbabwe
Rode zandsteen – Zimbabwe (tot 3.5)
Cobalt
Marmer
Geschikt om te hakken en te raspen
4.0 Fluoriet / Kalksteen Opaal
Serpentijn – Zimbabwe (tot 4.5)
Cobalt (tot 4.5)
Marmer
Hakken en vijlen mogelijk, machinaal werken heeft de voorkeur
5.0 Apatiet / Kalksteen Belgisch hardsteen
Zwarte serpentijn – Zimbabwe
Groen-zwarte serpentijn – China
Opaal
Machinaal werken aanbevolen voor grotere stenen
6.0 Orthoklaas Zwarte serpentijn (6.5)
Jade (6.5)
Graniet (6.5)
Springstone (6.5)
Fruitserpentijn (6.5)
Paarse Cobalt
Geschikt voor pneumatische of machinale toepassingen
7.0 Kwarts Jade
Graniet
Springstone
Fruitserpentijn
Paarse Cobalt
Diabaas
Pneumatische of machinale toepassingen vereist
8.0 Topaas Verdiet
Graniet
Pneumatische of machinale toepassingen vereist
9.0 Korund Alleen industriële bewerking
10.0 Diamant Uitsluitend gespecialiseerde industriële toepassingen

Dit zijn de meest gebruikte eenheden en steensoorten, andere stenen zitten hier weer tussenin, bijv. 0.2 of 4.5 etc.