In 1822 publiceerde Friedrich Mohs, een Oostenrijkse mineraloog, de hardheidsschaal die later bekend zou worden als de Mohs-hardheidsschaal. Deze schaal werd ontwikkeld op basis van praktische waarnemingen en eenvoudige maar doeltreffende krastesten, een methode die destijds veel werd toegepast in mijnen en bij de studie van mineralen. Door materialen langs elkaar te krassen, kon worden vastgesteld welk mineraal harder was dan het andere.
Op basis van deze observaties stelde Mohs een relatieve schaal op waarmee de hardheid van mineralen met elkaar vergeleken kon worden. De schaal is niet lineair, maar bedoeld als een praktische rangorde: een mineraal met een hogere waarde kan een mineraal met een lagere waarde krassen, maar niet andersom. Hierdoor werd het mogelijk om mineralen snel en betrouwbaar te identificeren, zowel in het veld als in laboratoriumomgevingen.
De Mohs-hardheidsschaal bestaat uit tien gesteenten en mineralen, gerangschikt van zacht naar hard. Elk mineraal in de reeks vertegenwoordigt een referentiepunt binnen de schaal en dient als vergelijking voor andere materialen. Deze indeling wordt tot op de dag van vandaag gebruikt in de geologie, mineralogie en materiaalwetenschap, mede vanwege de eenvoud en praktische toepasbaarheid.
De tien mineralen op de schaal vormen samen een fundamenteel hulpmiddel voor het begrijpen van materiaaleigenschappen en de manier waarop mineralen zich gedragen onder mechanische belasting.
Dit zijn ze;
| Hardheid (Mohs) | mineraal | Voorbeelden van stenen | Bewerkbaarheid / Toepassing |
|---|---|---|---|
| 1.0 | Talk |
Speksteen (licht – China) Speksteen (zwart – Zimbabwe) Speksteen – Brazilië |
Geschikt om te snijden, raspen en voorzichtig te beitelen |
| 2.0 | Gips |
Speksteen (donker – China) Speksteen (zwart – Zimbabwe) Speksteen (zwart & zwart-groen – Brazilië) Speksteen – Kenia Rode zandsteen – Zimbabwe Serpentijn – Zimbabwe Cobalt Albast (knollen en plakken) |
Geschikt om te hakken, raspen en beperkt te snijden |
| 3.0 | Calciet / Kalksteen |
Opaal Serpentijn – Zimbabwe Rode zandsteen – Zimbabwe (tot 3.5) Cobalt Marmer |
Geschikt om te hakken en te raspen |
| 4.0 | Fluoriet / Kalksteen |
Opaal Serpentijn – Zimbabwe (tot 4.5) Cobalt (tot 4.5) Marmer |
Hakken en vijlen mogelijk, machinaal werken heeft de voorkeur |
| 5.0 | Apatiet / Kalksteen |
Belgisch hardsteen Zwarte serpentijn – Zimbabwe Groen-zwarte serpentijn – China Opaal |
Machinaal werken aanbevolen voor grotere stenen |
| 6.0 | Orthoklaas |
Zwarte serpentijn (6.5) Jade (6.5) Graniet (6.5) Springstone (6.5) Fruitserpentijn (6.5) Paarse Cobalt |
Geschikt voor pneumatische of machinale toepassingen |
| 7.0 | Kwarts |
Jade Graniet Springstone Fruitserpentijn Paarse Cobalt Diabaas |
Pneumatische of machinale toepassingen vereist |
| 8.0 | Topaas |
Verdiet Graniet |
Pneumatische of machinale toepassingen vereist |
| 9.0 | Korund | – | Alleen industriële bewerking |
| 10.0 | Diamant | – | Uitsluitend gespecialiseerde industriële toepassingen |
Dit zijn de meest gebruikte eenheden en steensoorten, andere stenen zitten hier weer tussenin, bijv. 0.2 of 4.5 etc.



















































































